ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
411
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
تا در بامداد آدينه 4 ع 2 سنه 1357 وفات كرده و نزد پدر خود دفن شد ، و فرزندانى بازنهاد ، از آن جمله يكى مير سيد محمد 28 معروف بميرزا آقا كه در خانه مذكور پدران خود در محله شهشهان اقامت دارد و مقدمات صرف و نحو را از پدر خود آموخته است . * ( 174 - قتل آقا محمد خان پادشاه قاجار ) * در جلد اول در مقدمات كتاب ( ص 13 تا 17 ) شرحى در نسب مردمان قاجاريه و ايل قاجار نوشتيم ، و كيفيت رسيدن آن طايفه را بپادشاهى ذكر نموديم ، و در ( ص 7 ) همين مقدمات وعده داديم كه در جلد دويم اين مطلب را بنقل از كتاب « تاريخ سياسى و اجتماعى ايران » تأليف آقاى سعيد نفيسى تصحيح و تكميل و تكرار نمائيم . اينك كه در اين سال بقتل آقا محمد خان نخستين پادشاه اين سلسله رسيده بوفاء آن وعده آمده و چنين گوئيم كه : از قرار مرقومات كتاب مذكور كه در ( ص 5 تا 18 ) نقل أقوال متعدده از كتب مختلفه نموده ، و در آنجا و ( ص 19 ) كلمات خود را خلاصه فرموده ، و ما باز آن خلاصه را مختصر نمودهايم : يك دسته از نژادهاى بشرى نژاد آريائى ( يا هند و اروپائى ) ( يا هند و ايرانى ) بوده ، و اين نژاد به چندين شعبه منشعب گرديده كه از آن جمله تركان يغما و خلخ ( يا خرلخ ) و قزاق و سلجوق و غيره در شمال شرقى ايران ، و سالور و بايندر و افشار و بيگدلى و بيات و خزر و غيره در شمال غربى ايران بودهاند ، و سه طايفه بزرگ بنام بلغار و قبچاق و تاتار ، زمانى در همهء كرانه درياى خزر زيسته و اندكاندك طوايف ديگر جا بر ايشان تنگ كرده و فقط مغرب دريا را براى آنها باز گذاشتهاند ، و اين طوايف غير از مغولان مىباشند بلكه آنان پس از حدود نهصد سال بعد از تركان يعنى در پايان قرن ششم هجرى در تاريخ پديد آمدهاند ، و چون خويشاوندى نزديك با تركان داشتهاند از آن زمان بيشتر ترك و مغول را از يك نژاد دانستهاند ، و چون در قرن هفتم هجرى يك نفر پادشاه جهانگير از نژاد مغول بنام چنگيز ، و در قرن هشتم ديگرى بنام تيمور از تركان ازبك بسرعت هرچه شگفتآورى فتوحاتى عجيب نموده و شهرتى غريب